Zo werkt handicap bij zeilen.
Waarom de eerste boot over de finish niet altijd wint: gevaren en gecorrigeerde tijd, time-on-time en time-on-distance, en de formules van ORC, IRC, SRS en de Portsmouth Yardstick – met rekenvoorbeelden.
Eerste over de finish en gecorrigeerde tijd
De line honours gaan naar de eerste boot over de finishlijn. Handicapwedstrijden laten verschillende boten eerlijk tegen elkaar varen: de gevaren tijd van elke boot (finishtijd min starttijd) wordt met zijn rating omgerekend naar een gecorrigeerde tijd, en de laagste gecorrigeerde tijd wint.
Welk systeem, en welk getal uit een meetbrief, staat in de aankondiging. De rating komt van de eigenaar van het systeem – een meetbrief (ORC, IRC), een nationale lijst (SRS) of een gepubliceerde yardsticklijst (PY). Wij publiceren geen ratinglijsten; vraag het je vereniging of de eigenaar van het systeem.
Time-on-time
De meeste systemen vermenigvuldigen: gecorrigeerde tijd = gevaren tijd × een tijdcorrectiefactor (TCF). Een snellere boot heeft een hogere factor, dus zijn gevaren tijd wordt meer “opgerekt”.
| Systeem | Formule | Hoger getal betekent |
|---|---|---|
| ORC (time-on-time) | gecorrigeerd = gevaren × ToT | snellere boot |
| IRC | gecorrigeerd = gevaren × TCC (op de seconde afgerond) | snellere boot |
| SRS | gecorrigeerd = gevaren × SRS-getal | snellere boot |
| Portsmouth Yardstick | gecorrigeerd = gevaren × 1000 ÷ PN | langzamere boot |
Formules zoals gepubliceerd door ORC, het IRC Rating Office, Svensk Segling en de RYA (bronnen hieronder).
Rekenvoorbeeld (IRC): boot A vaart 1:30:00 met een TCC van 1,050 → 5400 s × 1,050 = 5670 s = 1:34:30. Boot B vaart 1:32:00 met 1,010 → 5520 s × 1,010 = 5575 s = 1:32:55. B was tweede over de lijn en wint op gecorrigeerde tijd met 1 minuut 35.
De Portsmouth Yardstick
De Portsmouth Yardstick van de RYA geeft elke klasse een Portsmouth Number (PN): hoe hoger het getal, hoe langzamer de boot. Gecorrigeerde tijd = gevaren × 1000 ÷ PN.
Rekenvoorbeeld: een jol met PN 1100 vaart 50:00 → 3000 × 1000 ÷ 1100 = 2727 s = 45:27. Een snellere jol met PN 1000 vaart 46:00 → 46:00. De langzamere klasse wint met 33 seconden.
Bij average-lap-wedstrijden varen boten verschillende aantallen ronden; de RYA-formule schaalt ze naar het hoogste aantal gevaren ronden: gecorrigeerd = gevaren × meeste ronden × 1000 ÷ (PN × ronden).
Time-on-distance
Time-on-distance geeft elke boot een toeslag in seconden per zeemijl: gecorrigeerde tijd = gevaren tijd − (toeslag × baanlengte). Het houdt geen rekening met de omstandigheden, dus het past bij lange wedstrijden met een bekende lengte. ORC-meetbrieven bevatten zowel time-on-time- als time-on-distance-waarden; scoren met de performance curve, waarbij ook de windsterkte meetelt, is een aparte ORC-methode.
Nationale systemen
Veel landen hebben eigen handicaplijsten voor clubwedstrijden – Yardstick in Duitsland en Nederland, het SW-getal in Nederland, LYS in Finland, NOR rating in Noorwegen, OSIRIS in Frankrijk en andere. Elke eigenaar publiceert zijn eigen getallen en methode. Onze gratis calculator scoort ORC, IRC, SRS, de Portsmouth Yardstick en elke andere time-on-time-factor; hij heeft nog geen voorinstelling voor die nationale systemen, omdat we een systeem pas toevoegen nadat we de formule in een officiële bron hebben gecontroleerd. Zegt je aankondiging gecorrigeerd = gevaren × je rating, gebruik dan “andere time-on-time-factor”.
Gelijke stand, afronding en live schattingen
- Afronding: IRC rondt gecorrigeerde tijden af op de seconde; volg de regel van je systeem en je wedstrijdbepalingen.
- Gelijke stand in een wedstrijd: boten met dezelfde gecorrigeerde tijd eindigen gelijk, en de punten voor de betrokken plaatsen worden opgeteld en gelijk verdeeld (Appendix A7); een gelijke stand in de serie wordt beslist zoals Appendix A8 beschrijft, tenzij de wedstrijdbepalingen iets anders zeggen.
- Live gecorrigeerde posities tijdens een wedstrijd zijn schattingen: ze rekenen de huidige positie van elke boot door naar de finish. Alleen finishtijden geven een uitslag – daarom markeert VesselSOS Racing ze als “verw.” en blijft de uitslag voorlopig tot het wedstrijdcomité die publiceert.
Een gids, niet de regels. Je aankondiging, wedstrijdbepalingen, nationale bepalingen en het wedstrijdcomité beslissen.
VESSELSOS RACINGOrganiseer de hele wedstrijd op VesselSOS Racing →